تەبىئەت

تارىختىن بۇرۇنقى «دېڭىز ئەجدىھاسى»نىڭ تاشقاتمىسى بايقالدى

چەتئەل تاراتقۇلىرىنىڭ خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، تەتقىقاتچىلار تارىختىن بۇرۇنقى بىر خىل يېڭى دېڭىز جانلىقىنى بايقىغان بولۇپ، ئۇنىڭغا «دېڭىز ئەجدىھاسى» (Sea Dragon)، (Thalassoddraco etches) دەپ رەسمىي نام بېرىلگەن. بۇ خىل كىچىك تىپتىكى دېڭىز-ئوكيان يەر بېغىرلىغۇچى ھايۋىنى 150 مىليون يىل بۇرۇنقى يۇرا دەۋرىنىڭ ئاخىرقى مەزگىلىدە ياشىغان بولۇپ، ئاللىقاچان تەدرىجىي تەرەققىي قىلىپ ئىنتايىن چوڭقۇر يەرگە چۆكەلەيدىغان ھالەتكە يەتكەن. ئىگىلىنىشىچە، بۇ جانلىقلار تاش قاتمىسى ئەنگلىيەنىڭ دوسېت (Dorset) ۋىلايىتى ئىنگلىز بوغۇزى قىرغىقىدىكى يۇرا دەۋرىنىڭ ئاخىرقى مەزگىلىدىكى چوڭقۇر دېڭىز چۆكۈندىلىرىدىن بايقالغان.

تارىختىن بۇرۇنقى «دېڭىز ئەجدىھاسى»نىڭ تاشقاتمىسى بايقالدى

بۇ خىل جانلىق ئىختىئوزاۋۇر (ichthyossaurs)غا تەۋە بولۇپ، بۇ جانلىقلار سۇيۇر شەكىللىك دېڭىز-ئوكيان ئوۋلىغۇچىلىرىدۇر. ئەمما يېقىندا بايقالغان ئەۋرىشكېلەردە بىر قانچە ئوخشىماسلىقلار بار بولۇپ، بۇ ئۇلارنى ئۆزىگە تەۋە ئۇرۇقداشقا ۋە تۈرگە ئىگە قىلىدۇ. بۇ ئالاھىدە ئەۋرىشكە 2009-يىلى بايقالغان بولۇپ، دوكلاتقا ئاساسلانغاندا تەخمىنەن 1.8288 مېتىر ئۇزۇنلۇقتا ئىكەن.

تىك قىيا گۈمۈرۈلۈپ چۈشكەندىن كېيىن، ستىف ئەخچېس (Steve Etches) دېڭىز قىرغىقى لىنىيەسىنى بويلاپ ئۇنى بايقىغان. ئالىملارنىڭ بىلدۈرۈشىچە، بۇ خىل ھايۋاننىڭ كۆكرەك بوشلۇقى ئىنتايىن چوڭقۇر بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئۆپكىسى ۋە ئىچكى ئەزلىرى ناھايىتى چوڭ بولۇشى مۇمكىن ئىكەن، ئىچكى ئەزالىرىنىڭ چوڭ بولۇشى ئۇلارنىڭ چوڭقۇر دېڭىز ئاستىغا چۆككەندە بېسىم بىلەن ئېزىلىشىنىڭ ئالدىنى ئالالايدىغانلىقىدىن دېرەك بېرىدىكەن.

ئۇنىڭدىن باشقا، بۇ خىل جانلىقنىڭ كۆزى ناھايىتى چوڭ بولۇپ، ئۇلار تۆۋەن يورۇقلۇق شارائىتىدىمۇ ناھايىتى ئېنىق كۆرەلەيدۇ. ئۇنىڭ ئېغىزى نەچچە يۈز تال كىچىك چىشلار بىلەن تولغان بولۇپ، بۇ ئۇنىڭ لولىگو سىياھ بېلىقى ۋە كىچىك بېلىقلارنى ئىستېمال قىلىشى مۇمكىنلېكىنى چۈشەندۈرۈپ بېرىدۇ. ئۇنىڭ چىشى ئىنتايىن ئۆزگىچە، پۈتۈنلەي سىلىق، بۇ خىل جانلىقلار سۇ يۈزىدە نەپەسلىنىدۇ، قاسرىقى يوق.

تارىختىن بۇرۇنقى «دېڭىز ئەجدىھاسى»نىڭ تاشقاتمىسى بايقالدى

بۇ جانلىقلارنىڭ نۇرغۇن تەرەپلىرى نۆۋەتتە يەنىلا بىر سىر. كىشىلەرنىڭ بۇ خىل ھايۋاننىڭ بىيولوگىيەسىگە نىسبەتەن بىلىدىغانلىرى ناھايىتى ئاز، ئالىملار پەقەت بايقالغان تاشقاتمىغا ئاساسەن پەرەز قىلالايدۇ، چۈنكى ھازىر يەر شارىدا بۇنىڭغا ئوخشاش ھاياتلىق مەۋجۇت ئەمەس. كەلگۈسىدىكى يەنىمۇ ئىلگىرىلىگەن ھالدا تەتقىق قىلىش بىزنى بۇ قەدىمىي جانلىقلارنى تېخىمۇ ياخشى چۈشىنىش پۇرسىتىگە ئىگە قىلىدۇ.

نۇر تورىدىن ئېلىندى

بىلبىلىك

مەن بىر ۋوردپرەس ھەۋەسكارى ! ۋوردپرەسكە بولغان ئوتتەك قىزىقىشىم تۈپەيلى مانا ، بىلبىلىك بىلوگىنىمۇ مۇستەقىل قۇرۇپ چىقتىم . بۇ مېنىڭ توردىكى كەپەم ، ئارامگاھىم ، باغچام ، شۇنداقلا مېنىڭ تور دۇنياسىدىكى خاتىرە دەپتىرىم مەن بۇ يەرگە ئۆزۈمنىڭ ۋوردپرەسنى ئۆگىنىش جەريانىدا يولۇققان مەسىلىلەر ۋە ئۇنى قانداق ھەل قىلغانلىقىم ھەمدە تۇرمۇش تەسىراتلىرىم بىلەن تور دۇنياسىدىكى پايدىلىنىش قىممىتى بار دېگەن يازمىلارنى يىغىپ ساقلايمەن . شۇنىڭ بىلەن بىرگە سىزنىڭمۇ بۇ ئاددىي باغچامغا كېلىپ ئويناپ كېتىشىڭىزنى شۇنداقلا ۋودپرەس ھەۋەسكارلىرىنىڭ ۋوردپرەس ھەققىدە يولۇققان مەسىلىلەر ئۈستىدە تېخنىكا ئالماشتۇرىشىنى قىزغىن قارشى ئالىمەن !

مۇناسىۋەتلىك يازمىلار

جاۋاب يېزىش

ئېلېكتىرونلۇق خەت ئادرېسىڭىز ئاشكارىلانمايدۇ. * بەلگىسى بارلارنى چوقۇم تولدۇرۇسىز

بۇنىمۇ كۆرۈپ بېقىڭ...
تاقاش
ئۈستىگە قايتىش كۇنۇپكىسى